İrlanda asıllı Amerikalı aktör, prodüktör, yazar, yönetmen. Senaryosunu kendisinin yazıp yönettiği bağımsız filmlerle sinema sektörüne adım atan, Saving Private Ryan, 15 Minutes gibi iddialı filmlerde oyunculuyla da adından söz ettiren Burns, vizyona giriş yılı 2007 olarak belirlenen son filmi Purple Violets’le ilgili olarak çalışmaktadır.

29 Ocak 1968’de üç çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu olarak Woodside, Queens, New York’ta dünyaya geldi. Babası Edward J. Burns polis memuruydu, annesi Molly Burns ise federal personeldi. Çocukluğu kardeşleri Mary Burns ve Brian Burns’le Long Island’da geçen aktör, Hewlett High School’a transfer olmadan önce Chaminade High School’a devam ediyordu.

Daha sonra İngiliz edebiyatı üzerine öğretim görmek için New York’taki The State University of New York at Albany and Oneonta College’a kaydoldu. Burns, henüz ilk yılındayken sinemaya duyduğu ilgi yüzünden film yapımı üzerine eğitim veren Manhattan’daki Hunter College’a transfer oldu.

Mezun olduktan sonra 1993 yılında babasının güvenliğinden sorumlu olduğu Entertainment Tonight’ta çalışmaya başladı ve ilk filmi “Brother's McMullen” üzerine yoğunlaştı. 3 İrlandalı Katolik kardeşin yaşamla mücadelelerini komedi ekseninde anlatan film, Burns’un ailesinin Long Island’da yaşadığı evde çekildi. 1995’te çekilen ve oyuncu kadrosuna kız arkadaşı Maxine Bahns’ın da dahil olduğu filmin kaderi bir kopyasının Robert Redford’un eline geçmesiyle değişecekti. Zira Burns dağıtımcı bulamamıştı ancak Entertainment Tonight’ta Robert Redford’la karşılaşma şansı elde edebilmişti. “Brother's McMullen”, Sundance film festivalinde jüri özel ödülüne layık görüldü ve yılın en iyi bağımsız yapımı seçildi. Burns filminin haklarını daha sonra 20th Century Fox's Searchlight Pictures’a sattı.

1996’da senaryosunu kendisinin yazdığı ve yönetmenliğini yaptığı, başrollerinde Cameron Diaz, Jennifer Aniston ve kız arkadaşı Maxine Bahns ’ın da oynadığı She’s The One filmi için kamera arkasına geçti. Filmin orijinal müzikleri Tom Petty tarafından yapıldı ve 2 festivalde en iyi film dalında aday gösterildi.

1998’de başrollerinde kendisinin de oynadığı ve Jon Bon Jovi’nin de rol aldığı üçüncü uzun metrajlı filmi No Looking Back’i çekti.

Aynı yıl yönetmenliğini Steven Spielberg’ün yaptığı oskarlı film Saving Private Ryan’da rol alıp, oyunculuğuyla beğeni topladı. Los Angeles’ta bir barda Heather Graham’la tanışan aktör sık sık Graham’ı görmek için New York’a gitmeye başladı ve ikili kısa bir süre sonra birlikte yaşamaya başladı.

2001’de Graham’la yolları ayrıldı ve Burns Robert De Niro ile birlikte 15 Minutes filminde bir araya geldi. Usta oyuncunun karşısında iyi bir oyunculuk performansı gösteren Burns, yönetmenlikte gösterdiği başarıyı oyunculukta da devam ettiriyordu.

Model Christy Turlington’a görür görmez aşık olan aktör, 2001’de Turlington’la nişanlandı.

2002’de Angelina Jolie ile birlikte Life or Something Like It filminde rol aldı.

Burns-Turlington çifti 7 Haziran 2003’te dünya evine girdi ve ilk çocukları Grace Burns 25 Ekim 2003’te doğdu. Şubat 2006’da ikinci çocukları Finn Burns dünyaya geldi ve başrollerini Cameron Diaz, Kate Winslet ve Jude Law’un paylaştıkları The Holiday filminde rol aldı.

Edward Burns, halen kendi senaryolarına odaklanmış biçimde çalışmalarını sürdürüyor. Gerçek hayattan hikayeler ve ilişkiler üzerine senaryolar yazan Burns, post prodüksiyon aşamasındaki yeni filmleri Purple Violets, One Missed Call,Five-Fourths üzerinde çalışıyor. Burns’ün Long Island’da yaşadığı yerden esinlenip adını verdiği "Marlboro Road Gang Films" ve kardeşi Brian Burns’le ortak "Irish Twins" isimlerinde iki prodüksiyon şirketi var.