FB TW GG PIN NWS
BioRank 5815

Sabiha Sertel

Doğum tarihi : ??.??.1895 Ölüm tarihi : 02.Eylül.1968
Sabiha Sertel kaç yaşında öldü : 73
Kilo & Boy :
Burcu :
Meslek : Gazeteci, Yazar
Sabiha Sertel doğum yeri : Selanik, Yunanistan
Ölüm yeri : Bakü, Azerbaycan

Sabiha Sertel Biyografisi

Gazeteciliği meslek olarak benimsemiş ilk Türk kadın yazardır. Türkiye’de feminizmin öncüleri arasında sayılır.

Sabiha Sertel, 1895 yılında Selanik’de doğmuştur. Tam adı Sabiha Derviş Sertel’dir. Ortaöğrenimini Selanik İnas Lisesi ve bir Fransız Okulu’nda tamamladı.

8 Kasım 1912'de Balkan Savaşları sonunda 25 bin kişilik Osmanlı Ordusunun direniş göstermeksizin teslim olması sonucu şehir Yunanistan yönetimine geçti. Osmanlı orduları, şehri Yunan çetelerine savaşmadan, ancak şehirdeki Türklerin can güvenliğinin sağlanması ve Tütün Reji imtiyazının devamı koşuluyla bıraktılar. Osmanlı Ordusu'nun Selanik'te bulunan kuvvetleri de silahlarını Yunan çetelerine teslim ettiler.

Ancak Yunan çeteleri şehri teslim aldıkları günün gecesi kentte yaşayana Osmanlı askerleri de bulunmak üzere katlettiler. Sertel ailesi bu olaylar nedeniyle 1912 yılında ailesiyle İstanbul’a göçtü.

Sabiha Sertel, gazeteciliği meslek olarak benimsemiş ilk Türk kadın yazar ve “Neşriyat yüzünden mahkemeye sevk edilen ilk Türk kadını”dır. Türkiye’de feminizmin öncülerindendir.

Sabiha Sertel, 1915 yılında gazeteci Zekeriya Sertel ile evlendi. Sevim (d.1917), Yıldız (d.1922) adında iki kızları oldu. Şehzadebaşı'nda Suphi Paşa Konağı'nda yapılan nikâhta Sabiha Sertel’in vekilliğini Talat Paşa, Zekeriya Sertel'in vekilliğini Tevfik Rüştü Aras Bey yaptı.

Sabiha Sertel, Gazeteciliğe eşiyle birlikte Büyük Mecmua adlı haftalık dergiyi çıkararak başladı. Halide Edip Adıvar'ın başyazarı olduğu ve Falih Rıfkı Atay, Mehmet Fuat Köprülü, Reşat Nuri Güntekin, Faruk Nafiz Çamlıbel, Ömer Seyfettin gibi aydınların yazılar yayınladığı Büyük Mecmua’da, kadın sorunlarına eğilen yazılar yazdı.

1919 yılında Halide Edip Adıvar'ın önerisiyle burs imkânından yararlanarak yüksek tahsil için eşi ve kızı Sevim ile beraber ABD’ye gitti. Columbia Üniversitesi’nde sosyoloji öğrenimi gördü.

ABD’de kaldığı süre içinde Amerika'da yaşayan Türkleri örgütleyerek Himaye-i Etfal Cemiyeti (Çocuk Esirgeme Kurumu)'ne çok yüksek miktarda bağış toplanmasını sağladı.

1923 yılında karı-koca öğrenimlerini tamamladıktan sonra Türkiye’ye döndüler. 1924- 1931 yılları arasında eşiyle beraber Resimli Ay dergisini çıkardı. Makalelerinde işçi sınıfının haklarını savundu, sosyal ve politik düzeni eleştiren yazılar yazdı.

Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın dergide yayımlanan bir yazısı yüzünden eşi Zekeriya Sertel’in 1924 yılında Sinop’ta kalebentliğe mahkûm edilmesi üzerine 3 yıl dergiyi tek başına yönetti. 1929 yılında dergide yayımladığı “Savulun Geliyorum” başlıklı yazısı nedeniyle mahkemeye sevk edildi ve “neşriyat yüzünden mahkemeye sevkedilen ilk Türk kadını” oldu.

1927- 1928 yılları arasında eşi Zekeriya Sertel ve Faik Sabri Duran Bey ile Çocuk Ansiklopedisi hazırladı.

1930 yılında Resimli Ay dergisi kapanınca yazı yayımlama olanağından yoksun kaldı. Dergi kapanınca "İkizler", "Cep Kitapları" gibi dizi kitaplar yayınladı, dünya yazınından çeviriler yaptı. August Bebel'den çevirdiği Kadın ve Sosyalizm kitabının kadın hakları konusuna önemli katkısı olmuştur.

1932 yılında Cumhuriyet Gazetesi’nin çıkardığı Hayat Ansiklopedisi’nde çalıştı. 1935 yılında Resimli Her Şey adlı bir haftalık dergi çıkardı. İlk sayısı 28 Eylül 1935’te çıkan derginin yazı kadrosu Nazım Hikmet ve arkadaşlarından oluşuyordu. Bu derginin kapatılmasının ardından 1936 yılının Mart ayında Projektör adlı aylık bir fikir dergisi çıkardı. Dergi, ilk sayısında kapatıldı.

1936 yılında eşiyle birlikte Tan Gazetesi’ni kurdu. Gazete, özellikle II. Dünya Savaşı yıllarında faşizm karşıtı görüşleriyle ilgi gördü. Sabiha Sertel, 3 Eylül 1945 günü Tan Gazetesi’nde yayımlanan Muvafakatin Feryadı başlıklı yazısı nedeniyle tutuklandı.

II. Dünya Savaşı sonrasında Demokrat Parti ileri gelenlerinin kurmaya çalıştığı İleri Demokrasi Cephesi adlı politik girişimin içinde yer aldı. Bu girişimin yayın organı olan Görüşler adlı dergiyi çıkardı. 1 Aralık 1945 günü okura sunulan dergide iki yazısı yer aldı.

Görüşler’in okurla buluşmasından 3 gün sonra, 4 Aralık 1945 günü gerçekleşen Tan Olayı, Tan Matbaası’nın yerle bir edilmesi; Serteller’in linç girişimine maruz kalması ile sonuçlandı. Bu olaydan sorumlu tutularak eşi ile birlikte 3 ay tutuklu kaldıktan sonra beraat etti.

Sertel Çifti, Tan olayından ve davalardan çok yıpranmaları nedeniyle 1950 yılında ülkeyi terk etti.

Sabiha Sertel, sürgün yıllarını Paris, Budapeşte, Moskova ve Bakü’de geçirdi. Türkiye Komünist Partisi’nin çalışmalarına katıldı. Budapeşte Radyosu’nun Türkçe yayınlar servisinde çalıştı. Son yıllarında Türkiye’ye dönme talebinde bulundu ancak reddedildi.

Sabiha Sertel, 2 Eylül 1968 tarihinde Bakü, Azerbaycan’da 73 yaşında ölmüştür. Mezarı Bakü’dedir.

Anılarını topladığı ‘’Roman Gibi’’ adlı kitabı ölümünden sonra 1969 yılında yayımlandı. 1998 yılında Nilgün Eroğlu Maktav tarafından, Bir Roman Gibi adıyla hayatını anlatan bir belgesel yapıldı.

2. Dünya Savaşı yıllarında savaş, faşizme ve militarizme karşı yazdıklarıyla ünlenen Sabiha Sertel “II. Dünya Savaşı” adlı kitabı 1941-1942 yıllarında kaleme almış. 1945'te evi polis tarafından basıldığında kitabın el yazması sayfalarına el konulmuş. Gel zaman, git zaman 1990 yılında bulunmuş. Sabiha Sertel'in el yazısıyla ve eski harflerle yazılmış olan kitap, kızı Yıldız Sertel'in gayretleriyle yayına hazırlandı.

Kitapları :
1940 - Tevfik Fikret - Mehmet Akif Kavgası
1946 - Tevfik Fikret İdeolojisi ve Felsefesi
1969 - Roman Gibi (ölümünden sonra)
1999 - II. Dünya Savaşı Tarihi (ölümünden sonra)


Kaynak:Biyografi.info

Sabiha Sertel için yapılan aramalar

Sabiha Sertel, Sabiha Sertel biyografi, Sabiha Sertel hayatı, Sabiha Sertel özgeçmişi, Sabiha Sertel hakkında, Sabiha Sertel doğum yeri, Sabiha Sertel fotoğraf, Sabiha Sertel video, Sabiha Sertel resim, Sabiha Sertel kimdir?, Sabiha Sertel kaç yaşında?, Sabiha Sertel nereli, Sabiha Sertel memleketi