Jeremy Irons

İngiliz tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu. Birçok başarılı yapımda oyunculuk yeteneğini sergileme fırsatı bulmuş; birer defa Academi Award, Tony Award, Screen Actors Guild ödüllerini almış ve iki defa da Emmy ile Golden Globe (Altın Küre) ödüllerinin sahibi olmuştur.

Jeremy John Irons, 19 Eylül 1948'de İngiltere'nin Cowes kentine bağlı küçük bir adacık olan Wight'ta dünyaya geldi. Muhasebeci Barbara Anne (Sharpe) ve Paul Dugan çiftinin oğlu olan Irons, okul çağına geldiğinde, o dönemlerdeki orta ve üst sınıf ailelerin geleneğine uygun şekilde, İngiltere'nin disiplinli manastır okullarından biri olarak bilinen Sherbone School'a gönderildi. Trampet ve mızıka gibi enstrümanları çalmaya heveslendi ve Four Pillars of Wisdom adlı okul bandosuna katıldı. Okul piyeslerinde rol aldı.

Farklı bir çocukluk ve öğrencilik geçiren Irons, hayvanlarla arasının iyi olması nedeniyle veterinerlik okumaya karar verdi. Ancak veterinerlik fakültesine kabul edilmeyince, diğer bir hobisi olan oyunculuğa yöneldi. Bir süre küçük bir tiyatroda sahne yönetmeni yardımcılığı yaptıktan sonra, Bristol Old Vic tiyatro okuluna gitti. İki yıllık bu tiyatro eğitiminden sonra Bristol'a yerleşti. Burada birkaç oyunda rol alan Irons, aynı zamanda sokaklarda Shakespeare, Noel Coward ve Joe Orton'dan oyunlar sergileyerek geçimini sağladı.

Aktör 1971 yılında, Londra'ya yerleşerek kariyerine film sektöründe devam etmeye karar verdi. İlk deneyimi, West End sahnesinde "John the Baptist" rolüyle, "Godspell" filminde oldu. Buradaki oyunculuğuyla cast ajanslarının dikkatini çeken Irons, film ve birtakım televizyon programları için teklifler almaya başladı. İngiliz televizyonlarındaki bazı yapımlarda rol aldıktan sonra, Playaway adlı bir çocuk dizisinde oynadı. 1977'de, H.E.Bates'in romanından uyarlanan "Love for Lydia"da yer aldıktan sonra yıldızı parlamaya başladı. Ama oyuncunun adını sinema çevrelerine duyuran asıl şey, 1980 yılında çevrilen "Nijinsky" filmindeki rolü oldu. Simon Gray'in oyunu "The Rear Column"un ardından 1981'de, ünlü oyun yazarı Harold Pinter'ın, Irons'ı, sinema filmi yönetmeni Karl Reisz'e tavsiye etmesiyle birlikte aktörün sinema kariyeri başladı. Reisz, Irons'ın önceki çalışmalarını inceledikten sonra, senaryosunu Pinter'ın yazdığı "The French Lieutenant's Woman" filminde Meryl Streep'le rol almasını uygun gördü.

Reisz'in filmi yapım aşamasındayken, Evelyn Waugh'un kitabından 11 bölümlük bir diziye uyarlanan "Brideshead Revisited" filminde, Charles Ryder rolünü oynadı. Dizi Grenada televizyonunda yayınlanmaya başladı. Ancak çekimler henüz sona ermeden, teknik kadronun greve gitmesiyle birlikte Irons, zor bir seçimle karşı karşıya kaldı. Brideshead Revisited'in çekimleri bittikten sonra, The French Lieutenant's Woman filminin çekimlerine başlayacaktı. Ancak bu beklenmeyen gelişme karşısında, Grenada televizyonu Irons'a diziyi bitirmesi ya da çekilmesi konusunda baskı yaptı. Aktör, ilk önemli rolünü ve İngiltere'deki televizyon çalışmalarını kaybetmek istemese de, diziyi yarıda bırakarak Reisz'in filminin çekimlerine başladı. Bu duruma anlayış gösteren TV şirketi, bir düzenleme yaparak aktörün her iki projeyi de birlikte yürütebilmesine olanak sağladı ve Brideshead Revisited dünya çapında olağanüstü bir beğeni topladı. Bunun yanı sıra, The French Lieutenant's Woman da iyi bir başarı yakalayınca, Irons uluslararası bir üne kavuştu.

Filmlerin başarılarının ardından kariyerinde iyi bir sürece giren aktör, Royal Shakespeare şirketiyle anlaşarak yine tiyatrolarda da boy göstermeye devam etti. 1984 yılında Broadway'e, Glenn Close'la birlikte oynadığı, Tom Stoppard yapımı "The Real Thing" ile girdi. Filmdeki başarılı performansıyla En İyi Aktör dalında Tony ödülüne layık görüldü. 80'li yıllar boyunca birçok filmde rol alan Irons, Cannes Palme d'Or ödüllü "The Mission" (1986), David Cronenberg'in "Dead Ringers" (1988)'ı gibi önemli yapıtlarda oynadı.

1990 yılında, Irons ve Glenn Close, "Reversal of Fortune" için tekrar biraraya geldi. Bu filmle Irons, En İyi Aktör Oscar'ını kucakladı. Sonrasında "Kafka" (1991), "Damage" (1992), Meryl Streep ve Glenn Close'la "The House of Spirits" (1993), "Die Hard With a Vengeance" (1995), Bernardo Bertolucci yapımı "Stealing Beauty" (1996) ve yeniden sinemaya uyarlanan "Lolita" gibi önemli filmlerde rol aldı. 1998 yılında ise, "The Man in the Iron Mask"ın yeni versiyonunda, Aramis rolüyle Leonardo DiCaprio ile birlikte oynadı.

1994 yılında çok büyük gişe hasılatı yakalayan "The Lion King" (Aslan Kral) animasyon filmindeki Scar karakterine sesiyle hayat verdi. Spaceship Earth ve The Timekeeper gibi diğer Disney World yapımlarında da yer aldı. 2005'e gelindiğinde, "Casanova" filminde Heath Ledger'le biraraya gelen Irons, aynı yıl Ridley Scott'ın yapımı olan "Kingdom of Heaven"da oynadı. Yine 2005'te, bir TV dizisi olan Elizabeth I'deki yardımcı erkek rolüyle Emmy ve Altın Küre ödüllerinin sahibi oldu. Ayrıca, Screen Actors Guild tarafından da ödüle layık görüldü.

2006 yılında BBC televizyonu, "Who Do You Think You Are?" dizisinin üçüncü sezonunda ünlü aktörün de oyuncu kadrosuna dahil olacağını açıkladı. Aynı yıl Irons, Eragon'un film versiyonunda Brom rolünü oynadı.

Irons, halen "West End"de Embers rolüyle izleyicinin karşısına çıkmaktadır. Aynı zamanda, Val Kilmer ile Bill Pullman'ın başrollerini paylaştıkları "Lewis and Clark" filminde anlatıcı olarak yer alacaktır. Aktris Sinead Cusack ile evliliğinden, Maximilian ve Samuel adında iki oğlu vardır. Eşiyle "Stealing Beauty" ve "Waterland" filmlerinde birlikte rol alan Irons, "Danny, Champion of the World"de de oğullarıyla beraber oynamıştır.

Langrishe, Go Down (1978) Nijinsky (1980) The French Lieutenant's Woman (1981) Brideshead Revisited (1981) Moonlighting (1982) The Wild Duck (1983) The Mission (1986) Dead Ringers (1988) Danny Champion of the World (1989) Australia (1989) Reversal of Fortune (1990) (En İyi Aktör dalında Akademi Ödülü)) Damage (1992) The Timekeeper (1992) M. Butterfly (1993) The House of the Spirits (1993) The Lion King (1994) (seslendirme) Die Hard: With a Vengeance (1995) Stealing Beauty (1996) Chinese Box (1997) Lolita (1997) The Man in the Iron Mask (1998) Faeries (1999) (seslendirme) Dungeons & Dragons (2000) The Night of the Iguana (2001) The Time Machine (2002) Callas Forever (2002) Being Julia (2004) The Merchant of Venice (2004) Kingdom of Heaven (2005) The Magic 7 (2005) (TV) Elizabeth I (2005) (TV) (Emmy, Golden Globe, Screen Actors Guild Ödülleri) Casanova (2005) Eragon (2006) INLAND EMPIRE (2006)