FB TW GG PIN NWS
BioRank 5805

Emmy Noether

Doğum tarihi : 23.Mart.1882 Ölüm tarihi : 14.Nisan.1935
Emmy Noether kaç yaşında öldü : 53
Kilo & Boy :
Burcu : Koç
Meslek : Matematikçi
Emmy Noether doğum yeri : Erlangen, Bavyera, Almanya
Ölüm yeri : Bryn Mawr, Pensilvanya, Amerika

Emmy Noether Biyografisi

Yahudi bir aileden gelen Amalie Emmy Noether, Max ve İda Noether'lerin ilk çocuğu olarak Almanya'da Bavyera'nın Erlangen kentinde 23 Mart 1882 günü doğmuştur. Baba Max (1844 - 1921), çok ünlü bir cebirsel geometri profesörüydü. 1874 yıllarında Heidelberg ve 1875 ile 1921 yılları arasında da Erlangen Üniversitelerinde dersler verdi. Cebirsel fonksiyonların gelişmesinde büyük payı oldu. Çeşitli kavramlara, özellikle cebirsel geometrideki birçok teoreme onun adı verildi. Bu nedenle kızı Emmy matematiğe babası Max'la başladı. Kısa bir sürede çok iyi ve sağlam bir matematik kültürü kazandı. Emmy'nin çocukluk ve genç kızlık yılları aile yuvasında çok mutlu ve şen geçti. Baba Max zamanının büyük bir kısmını kızı Emmy'ye veriyordu. Emmy de babasının verdiği bilgileri çok süratli bir şekilde alıyor ve kendi kendine bağımsız olarak da düşünebiliyordu.
Yirminci yüzyılın başlarında, eskiden olduğu gibi kadınların üniversitelerde okumalrdu. Bir kadının üniversiteye devam etmesi ve orada okuması oldukça yadırganan bir olaydı. Ondokuzuncu yüzyıldan beri bu önyargı devam ediyordu. Tüm bu engellemelere, zorluklara ve üniversite çevresinin önyargılarına karşın, zeki Noether üniversiteyi bitirdi. 1907 yılında da matematikte ünlü bir çalışmayla doktorasını tamamladı.

Noether'ü en çok beğenen ve çalışmalarını taktir eden matematikçilerden binsi de Hilbert'ti. Ona üniversitelerde iş bulmak için çalışıyordu. Hilbert'in tüm uğraşılarına karşın Emmy'ye üniversitelerde profesör olarak bir iş bulamadı ve iş verilmedi. Zamanın üniversiteleri bayanlara karşı oldukça tutucuydu. Hilbert, Noether'ne iş verilmesi için çok uğraştı. Yine zamanın yöneticileri 1922 yılında Emmy'nin Götingen'de ücretsiz ders vermesi koşuluyla şeref profesörlüğü vermeye razı oldular ve Götingen'e şeref profesörü olarak atadılar. Bu da Emmy için fazla bir iyilik değildi.

Noether için felaketler bununla da bitmedi. 1930 yılından sonra Almanya'da büyük ölçüde Yahudi katliamları, sürgünleri ve kampları yapılıyordu. Doğuştan Yahudi olan Emmy Noether'nün başına daha çok felaketler gelecekti. Noether ve Yahudi arkadaşları 1933 yılında Götingen Üniversitesinden atıldılar. Bu, Emmy ve arkadaşları için bir yıkım oldu.

1924 yılında Hollandalı ünlü matematikçi B. L. Van der Waerden kendisinin öğrencisi oldu ve kısa zaman içerisinde Emmy Noether'in çalışmalarını yorumladı; Noether'in çalışmaları öğrencisinin yazdığı 1931 tarihli ders kitabı, Modern Cebir'in'in ikinci cildinin temelini oluştuyordu. 1932 Zürih Uluslararası Matematik Konferansı'na katılımına kadar, cebirsel yetenekleri tüm dünyada tanınmıştı. Ertesi yıl Alman Nazi hükümeti Yahudileri üniversite müfredatından çıkarttı ve Noether, Pensilvanya'daki Bryn Mawr Üniversitesinde bir pozisyona geçmek üzere Amerika Birleşik Devletlerine göç etti.

Bu sırada Amerika Birleşik Devletleri Emmy'yi büyük bir memnuniyetle ülkesine davet etti ve bundan çok sevinç duyacaklarını bildirdiler. Noether, 1933 yılında Amerika'ya gitti. Yaşamının son iki yılını Bryn Mawr College'inde ve Princeton Üniversitesinde dersler vererek geçirdi. Daha çok çalışmalar yapabilecek bir yaştayken, 1935 yılında Amerika'da öldü.

Matematikte çok sayıda çalışması olan Emmy Noether'nün cebire kazandırdığı ve kendi adıyla anılan Noetherian halkaları, 1920 ile 1930 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. Fakat, Emmy'nin bu halkalarının değeri bu yıllarda pek anlaşılamamış veya bugünkü gibi değeri bilinememiştir. Cebirde uzman bir matematikçi olan Emmy'nin topolojinin gelişmesinde de derin izleri vardır.

Emmy'nin yaptığı çalışmaların değeri daha sonra anlaşılmıştır. Bu konuda ünlü matematikçi Aleksandroff Emmy için şöyle diyor "Emmy Noether bize, basit ve genel bemler yaparak değil de, homemorfizma ve ideallerle bu düşünmeyi cebire soktu. Karışık ve çok özel koşullar taşıyan, kolayca anlaşılamayan şeyleri Kronecker gibi budayarak cebirde keşifler için yeni bir yol açtı. İşte bunlar kendi adını verdiği Noether halkalarıydı". Emmy Noether, bu adla daha yıllarca anılacaktır.

Kaynak:Biyografi.info

Emmy Noether için yapılan aramalar

Emmy Noether, Emmy Noether biyografi, Emmy Noether hayatı, Emmy Noether özgeçmişi, Emmy Noether hakkında, Emmy Noether doğum yeri, Emmy Noether fotoğraf, Emmy Noether video, Emmy Noether resim, Emmy Noether kimdir?, Emmy Noether kaç yaşında?, Emmy Noether nereli, Emmy Noether memleketi