|
Kudüs (Arapça:Quds-i Şerif, İbranice:Yeruşalayim, İngilizce:Jerusalem), 3000 yıllık tarihi olan, 3 büyük tek tanrılı din için kutsal olan bir kenttir.
Tarihçesi
M.Ö. 1030 yılında İsrailoğulları'nı monarşik bir yapıda toplayan ilk İsrail Kralı Şaul ile ilk yerleşimler başlar, daha sonra Kral Davud ve oğlu Süleyman zamanında İsrailoğulları yerleşimi genişler Süleyman zamanında dönemin en büyük mabedi inşa edilir. MÖ. 1000 başladı. MÖ 931 yılında Kral Süleyman'ın (Hz. Süleyman) ölmesiyle Yahudi Krallığı ikiye ayrılır, Kudüs Yehuda Krallığı tarafında kalır. 588'de Babilliler Süleyman'ın mabedini yıkarak, Yahudi krallığı işgal ederler ve İsrailoğulları'nın Sürgün dönemi başlar ancak MÖ.537 yılında Babil'i yıkan Pers Kralı yahudilere özerklik tanıyıp Süleyman'ın Tapınağı'nın tekrar inşa edilmesine izin verir. Kudüs merkezli İsrailoğulları'nın bu özerkliği zaman içinde kesintilere uğrasa da MS. 70 yılına kadar devam edecektir. İmp.Avgustus zamanında İsa Mesih bu Kent'te öldürülmek istenir...
İkinci tapınak MS. 70 yılında Romalılar tarafından yıkılır. Yahudiler'in büyük bir çoğunluğu sürgün edilir.
620ler'de Hz.Muhammed'in İsra olayı yaşanır. Kudüs Hz.Ömer zamanında Müslüman denetimine girer. Haçlı Seferleri sırasında bir süre kentte Latin Krallığı kurulur. Komutan Selahaddin Eyyubi tarafından tekrar Müslüman Denetimine girer.
1517-1917 arasında Kent Osmanlı Yönetimine girer Osmanlı şehre birçok tarihi eser kazandırır varolanları ise korur. Süleyman'ın Mabedi'inden arta kalan ve Yahudiler için çok kutsal olan duvarı tamir ettirtir.
Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Kudüs İngilizler tarafından işgal edilmiştir. 1948'de BM kenti Doğu ve Batı yakası olarak İsrail ile Filistin arasında bölüştürür. Hemen ardından Arap ülkeleriyle İsrail arasında bir savaş çıkar. 1967 yılında İsrail ile Arap Ülkeleri arasında 6 Gün Savaşı başlar. Savaşı kazanan İsrail Doğu Kudüs'ü de işgal ederek kendisine başkent yaptığını ilan eder. 1987'de Filistinler İntifada (Ayaklanma) başlatırlar.
Şehrin önemi
Kudüs; üç semavi din için de kutsal bir şehir olarak kabul edilir, Yahudiler Hz. Süleyman'ın tapınağının batı duvarının kalıntıları olan Ağlama Duvarı'nı kutsal mekan kabul ederler ve bu duvarın önünde dua ederek ağlarlar. Ayrıca bugün Mescidi Aksa Cami Hz Süleyman Tapınağının kalıntıları üzerinde yükseldiği bilinmektedir. Hz. İsa'nın gömülü olduğu yer olduğuna inanıldığından buraya inşa edilen Holy Sepulchre kilisesi tüm Hristiyanlarca kutsal bir hac merkezidir. Ayrıca Hz. Muhammed'in Mi'rac sırasında göğe yükseldiği yer olması hasebiyle ve Mescid-i Aksa'nın burada bulunması sebebiyle Kudüs, Müslümanlar için de kutsaldır. |
